Wat is jazz?

Zoals al eerder beschreven in ons artikel:

De geschiedenis van de jazzmuziek laat deze muzieksoort niet zo makkelijk omschrijven. Jazzmuziek is een mengelmoes van verschillende culturen waarin de invloeden vanuit de Afro-Amerikaanse slaventijd een grote rol speelden. Over het algemeen kan gesteld worden dat het gaat om een muzieksoort die zich zeer goed laat lenen voor improvisatie. Zelfs de bladmuziek die is geschreven voor jazz-stukken klinkt iedere keer weer anders. Hoe goed of slecht het ter oren gebrachte stuk is, ligt dus meer aan de muzikant dan aan de componist. Het geschreven stuk kan jaren achtereen worden uitgevoerd, zonder ook maar enigszins aan de oude versie te doen herinneren. Toch is er een aantal werken die de tand des tijds heeft doorstaan en nog steeds gebruikt worden als basisstuk voor vele jazz uitvoeringen. Dergelijke composities heten ook wel jazz-standards genoemd.jazz3

Jazz is misschien nog het beste te omschrijven als ‘wereldmuziek van nu’. Bij iedere uitvoering worden er weer verrassende nieuwe keuzes gemaakt die zorgen voor prachtig nieuwe composities. De musici laten zich veelal leiden door de sfeer en emotie die op dat moment in hunzelf en bij het publiek speelt. In tegenstelling tot andere muzieksoorten zoals klassieke muziek en popmuziek heeft Jazz geen specifieke ritme-kenmerken of toonladders. In de jazzmuziek wordt een kleine compositie gevolgd of maken de muzikanten een onderlinge afspraak en daarna improviseert iedereen er op zijn eigen manier op los. Dit klinkt echter makkelijker dan dat het is. De kunst is natuurlijk om al deze unieke improvisaties toch als één geheel te laten klinken. Een goede jazzmuzikant blinkt niet alleen uit in het improviseren, maar ook in het volgen en ondersteunen van de improvisaties van de andere jazzband leden. Wat vooral belangrijk is bij de jazzmuziek is dat alle beperkende menselijke en commerciële factoren worden losgelaten. Alles mag. Deze complete vrijheid in het maken van muziek geeft grote mogelijkheden. Jazzmuziek is dan ook vooral een muzieksoort die beluisterd dient te worden. Meezingen of er op dansen is nagenoeg onmogelijk.

Soms zijn improvisaties zo succesvol, dat zij worden herhaald door andere muzikanten en op een gegeven moment als grondlegger dienen voor het ontstaan van andere muziekstromingen. Wereldpop, blues, soul maar ook heavy metal en folk muziek hebben hun ontstaan mede te danken aan prachtige improvisaties die stammen uit de jazzmuziek.

De swingmuziek werd wereldwijd enorm populair en dit kwam met name omdat in deze vorm van jazzmuziek het ritme vrij vast en consistent was waardoor er ook op kon worden gedanst. In de jaren ’50 waren jazzmuzikanten veel bezig met improviseren en experimenteren. En toen de rock-en-roll werd geboren, verloor de Jazz zwaar aan populariteit. Toch is de jazzmuziek nooit helemaal weggeweest en ook vandaag de dag blijft deze muziekstroom fans behouden. Het specifieke van de jazzmuziek is dat deze stroming continue in beweging is en vernieuwd wordt. Jazz is één van de oudste muziekgenres die tot op heden nog steeds voor nieuwe uitvoeringen zorgt.